SQL Server 2022 Sürümleri ve Lisanslama: Hangisini Seçmeli?

SQL Server 2022’nin üretim ortamında kullanılan iki ücretli sürümü vardır: Standard ve Enterprise. Bunlara ek olarak ücretsiz Express (10 GB veritabanı sınırıyla küçük uygulamalar için) ve yalnızca geliştirme ve test için lisanslanan Developer sürümü bulunur. Lisanslamada iki model vardır: çekirdek başına (Per Core) ve Sunucu + CAL. Enterprise yalnızca çekirdek başına lisanslanır; Standard’da iki model de kullanılabilir. Çoğu KOBİ için doğru seçim SQL Server 2022 Standard’dır; yüksek erişilebilirlik grupları, sınırsız ölçek ve gelişmiş performans özellikleri gereken kritik sistemler için Enterprise seçilir.

Bu rehberde SQL Server 2022 sürümlerini, lisanslama modellerini ve desteği 14 Temmuz 2026’da biten SQL Server 2016’dan geçiş yolunu anlatıyoruz. Kaç lisans gerektiğini hesaplamak için SQL Server lisansı nasıl hesaplanır rehberimizdeki örnekleri kullanabilirsiniz.

Kısa Özet: SQL Server 2022 Sürümleri

Sürüm	Kullanım	İşlem gücü sınırı	Arabellek havuzu belleği	Maks. veritabanı boyutu
Enterprise	Kritik iş yükleri, büyük veri merkezleri	İşletim sistemi azamisi	İşletim sistemi azamisi	524 PB
Standard	KOBİ’ler ve departman uygulamaları	4 soket veya 24 çekirdekten küçük olanı	128 GB	524 PB
Express	Ücretsiz; küçük masaüstü ve sunucu uygulamaları	1 soket veya 4 çekirdekten küçük olanı	1.410 MB	10 GB
Developer	Yalnızca geliştirme ve test	Enterprise ile aynı özellikler	Enterprise ile aynı	Enterprise ile aynı

Değerler Microsoft Learn’deki SQL Server 2022 sürüm ve özellik belgesinden alınmıştır. Ayrıca web barındırma firmalarına yönelik bir Web sürümü ve 180 gün süren Evaluation (deneme) sürümü bulunur.

SQL Server 2022 Standard Kimin İçin?

Standard, işletmelerin büyük kısmı için yeterli olan sürümdür. Muhasebe, ERP, CRM ve stok yönetimi gibi tipik iş uygulamalarının çoğu Standard üzerinde sorunsuz çalışır. Microsoft bu sürümü performans, güvenlik ve maliyet arasında denge isteyen büyüyen işletmeler için konumlandırır.

Standard’ın sunduğu başlıca özellikler:

• Yedekleme sıkıştırma ve şifreli yedekleme
• Saydam veri şifreleme (TDE)
• Always On yük devretme küme örnekleri (iki düğüme kadar)
• Temel kullanılabilirlik grupları: iki replika ve tek veritabanı
• SQL Server Agent ile zamanlanmış görevler
• Log shipping ile felaket kurtarma

Standard’ın sınırları 24 çekirdek ve örnek başına 128 GB arabellek havuzu belleğidir. Veritabanınız büyüyor ve bu sınırlara yaklaşıyorsanız Enterprise’ı değerlendirin.

SQL Server 2022 Enterprise Ne Zaman Gerekir?

Enterprise, kesintiye tahammülü olmayan ve yüksek ölçek gerektiren sistemler içindir. Standard’da bulunmayan şu özellikler Enterprise’ı gerekli kılar:

• Tam Always On kullanılabilirlik grupları: sekiz ikincil replikaya kadar, beşi eşzamanlı
• Çevrimiçi dizin oluşturma ve yeniden oluşturma: bakım sırasında kesinti olmaz
• Resource Governor: iş yüklerine kaynak sınırı koyma
• Otomatik ayarlama ve toplu mod performans özellikleri
• İşlem gücü ve bellekte işletim sistemi azamisine kadar ölçek

Ayrıca Enterprise, Software Assurance ile birlikte sınırsız sanallaştırma hakkı sunar. Çok sayıda sanal makinede SQL Server çalıştıran kuruluşlar için bu, lisans planlamasını büyük ölçüde sadeleştirir.

Express ve Developer Ücretsiz mi?

Evet, ikisi de ücretsizdir ama farklı amaçlara hizmet eder.

• Express: Öğrenme ve küçük veri odaklı uygulamalar için giriş seviyesi, ücretsiz veritabanıdır. Veritabanı başına 10 GB, 4 çekirdek ve yaklaşık 1,4 GB arabellek belleği sınırı vardır. SQL Server Agent içermez. Express’ten Standard veya Enterprise’a sürüm yükseltmesi desteklenir.
• Developer: Enterprise’ın tüm özelliklerini içerir ama yalnızca geliştirme, test ve tanıtım amacıyla lisanslanır. Üretim sunucusunda kullanılamaz.

Uygulamanız 10 GB sınırına yaklaşıyorsa veya zamanlanmış yedekleme için SQL Server Agent’a ihtiyacınız varsa Standard’a geçme zamanı gelmiştir.

SQL Server 2022 Lisanslama Modelleri Nelerdir?

SQL Server 2022 iki lisanslama modeliyle sunulur. Hangi modelin size uygun olduğu, sunucuya bağlanan kullanıcı ve cihaz sayısına bağlıdır.

Model	Nasıl çalışır	Hangi sürümler	Uygun senaryo
Çekirdek başına (Per Core)	Sunucudaki fiziksel çekirdekler lisanslanır; fiziksel işlemci başına en az 4 çekirdek lisansı. Kullanıcılar için CAL gerekmez.	Standard ve Enterprise	Çok sayıda veya sayılamayan kullanıcı, web uygulamaları, dış erişim
Sunucu + CAL	Her sunucu için bir sunucu lisansı, erişen her kullanıcı veya cihaz için bir SQL Server CAL	Yalnızca Standard	Kullanıcı sayısı az ve belli olan iç uygulamalar

Sanal makine bazında çekirdek lisanslamada da sanal makine başına en az 4 çekirdek lisansı gerekir. Çekirdek lisansları ikili paketler halinde satılır. Sunucu + CAL modeli, kullandıkça öde (pay-as-you-go) faturalamayla birlikte kullanılamaz.

Pratik kural: kullanıcı sayınız az ve sabitse Standard Sunucu + CAL, kullanıcı sayınız fazla veya dışarıdan erişim varsa çekirdek başına model daha mantıklıdır. Somut çekirdek ve CAL hesap örnekleri için SQL Server lisans hesaplama rehberimize, sürümlerin genel farkları için SQL Server Express, Standard ve Enterprise farkı yazımıza bakın.

Hangi SQL Server 2022 Sürümünü Seçmelisiniz?

Doğru sürümü üç soruyla belirlersiniz:

• Veritabanınız 10 GB’ı aşıyor mu? Aşmıyorsa ve zamanlanmış görev ihtiyacınız yoksa Express yeterlidir. Aşıyorsa Standard’a geçin.
• Uygulamanız kesintisiz çalışmak zorunda mı? İki sunuculu temel yedeklilik yetiyorsa Standard, çok replikalı yüksek erişilebilirlik gerekiyorsa Enterprise seçin.
• Sunucunuz kaç çekirdekli ve ne kadar belleğe ihtiyaç var? 24 çekirdek ve 128 GB arabellek belleği içinde kalıyorsanız Standard, bu sınırların üzerine çıkıyorsanız Enterprise doğru seçimdir.

ERP ve muhasebe yazılımı üreticileri genellikle hangi SQL Server sürümünü desteklediklerini belirtir. Lisans almadan önce yazılım sağlayıcınızın desteklediği sürümü teyit edin.

SQL Server 2016’dan SQL Server 2022’ye Nasıl Geçilir?

SQL Server 2016’nın uzatılmış desteği 14 Temmuz 2026’da sona erdi. Bu sürüm artık standart güvenlik güncellemesi almaz; Microsoft yalnızca ayrıca satın alınan Genişletilmiş Güvenlik Güncellemeleri (ESU) programıyla sınırlı süre güncelleme sunar. SQL Server 2022 ise Ocak 2028’e kadar ana akım, Ocak 2033’e kadar uzatılmış destek alır.

Geçişte iki yol vardır:

1. Yerinde yükseltme: SQL Server 2016 SP3 veya üzeri kuruluysa doğrudan SQL Server 2022’ye yükseltebilirsiniz. 2016 Standard, 2022 Standard veya Enterprise’a; 2016 Enterprise, 2022 Enterprise’a; 2016 Express ise 2022 Express, Standard veya Enterprise’a yükseltilir. Yükseltmeden önce bekleyen bir yeniden başlatma olmamalı ve Windows Installer hizmeti çalışıyor olmalıdır.
2. Yeni sunucuya taşıma: SQL Server 2022’yi yeni bir sunucuya kurup veritabanlarını yedekleme ve geri yükleme ile taşırsınız. SQL Server 2008 ve sonrasında alınan yedekler, uyumluluk düzeyi 100 veya üzeriyse SQL Server 2022’ye uyumluluk düzeyi değişmeden geri yüklenir. Bu yöntem eski donanımı da yenilemenizi sağlar.

Her iki yolda da önce kullandığınız özelliklerin hedef sürümde bulunduğunu kontrol edin. SQL Server 2022 yalnızca 64 bit platformlarda çalışır. Veritabanı sunucunuzla birlikte işletim sistemini de yeniliyorsanız Windows Server sürüm karşılaştırması rehberimiz doğru sürümü seçmenize yardımcı olur.

Yazılımpro’dan Aldığınız Lisansla

• Satın aldığınız her lisans için fatura kesilir.
• Kurulum ve etkinleştirmede destek ekibimiz yanınızdadır.
• Aktivasyon sağlayamazsak paranın tamamı iade edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

SQL Server 2022 Standard kaç çekirdek kullanabilir?

Standard sürümün tek bir örneği 4 soket veya 24 çekirdekten küçük olanını kullanır ve örnek başına en fazla 128 GB arabellek havuzu belleğine erişir. Daha fazlası gerekiyorsa Enterprise seçilir.

SQL Server Express gerçekten ücretsiz mi?

Evet, Express ücretsiz giriş seviyesi bir veritabanıdır ve küçük veri odaklı uygulamalar için tasarlanmıştır. Veritabanı başına 10 GB sınırı vardır ve SQL Server Agent içermez.

Developer sürümünü canlı sistemde kullanabilir miyim?

Hayır. Developer sürümü Enterprise’ın tüm özelliklerini içerir ama yalnızca geliştirme, test ve tanıtım amacıyla lisanslanır. Üretim ortamı için Standard veya Enterprise lisansı gerekir.

Sunucu + CAL modeli Enterprise için kullanılabilir mi?

Hayır. Sunucu + CAL lisanslama yalnızca Standard sürümünde sunulur. Enterprise, çekirdek başına lisanslanır.

SQL Server 2016’dan doğrudan 2022’ye yükseltilebilir mi?

Evet. SQL Server 2016 SP3 veya üzeri kuruluysa SQL Server 2022’ye yerinde yükseltme desteklenir. Daha eski bir hizmet paketi kullanıyorsanız önce SP3’ü kurun ya da veritabanlarını yedekleme ve geri yükleme ile yeni sunucuya taşıyın.